Wuběr rěčow:
/ KULTURA  / Serbja  

Časowy přehlad

 < wróćo

lěto

podawk

500-600

Wobsydlenje kónčiny mjez Wódru, Rudnymi horami a Šmrěčinymi horami, rěku Solawu a Frankfurtom nad Wódru přez někak dwaceći serbskich splahow.

631

Prěnje wopismowe naspomnjenje Serbow we chronice Fredgara.

990

Z Milčanami w Hornej Łužicy zhubi posledni serbski splah swoju politisku njewotwisnosć.

1000-1100

Nutřkowny krajny wutwar přez serbskich burow.

1150-1300

Zapućowanje frankowskich, flamiskich, durinskich a sakskich burow.

1200-1300

Klóšterske a měšćanske załoženja we Łužicy.

1293/1327

Zakaz serbskeje rěče w Bernburgu, Altenburgu, Zwickau a Lipsku.

1405

Zběžk němskich a serbskich rjemjeslnikow w Budyšinje.

wokoło 1530

Serbska byrgarska přisaha w Budyšinje, najstarši znaty serbski spisowny pomnik.

1548

Prěni serbski bibliski přełožk přez Mikławša Jakubicu.

1574

Prěnja serbska čisćana kniha; spěwnik z katechizmom Albina Molerja.

1706

Přełožk Noweho Testamenta přez Michała Frencla do hornjoserbšćiny.

1709

Delnjoserbske wudaće Noweho Testamenta přez Bogumiła Fabriciusa.

po 1750

Započatki byrgarskeho serbskeho narodneho wědomja; němscy a serbscy rozswětlerjo zaběraja so wědomostnje ze serbskimi a kulturnymi stawiznami, kaž tež z rěču.

1790-1794

Burski njeměr we Łužicy pod wliwami francoskeje rewolucije.

1809-1812

Wudaće serbskeho měsačnika přez budyskeho ćěslu Jana Bohuchwała Dejku.

wokoło 1840

Nastaće narodneho serbskeho hibanja ze zaměrom, serbsku rěč a kulturu zdźeržeć.

1841/1843

Dwuzwjazkowe wudaće "Pěsnički Hornich a Delnich Łužiskich Serbow" přez Jana Arnošta Smolerja a Leopolda Haupta, jako "Encyklopedija serbskeje ludowědy".

1842

Załoženje nowiny "Tydźenska Nowina" přez Handrija Zejlerja a Jana Arnošta Smolerja, předchadnica dźensa hišće wuchadźacych "Serbske Nowiny".

1845

Prěni serbski spěwny swjedźeź we Łužicy pod wjednistwom Korle Awgusta Kocora; započatk serbskeje byrgarskeje hudźbneje kultury.

1845/1847

Załoženje wědomostneho towarstwa "Maćica Serbska".

1848/1849

Nastaće serbskich burskich towarstwow w Hornjej Łužicy, žadanja za socialnymi a narodnymi prawami ("Serbska burska peticija"), za runoprawnosću Serbskeje rěče a kultury w šuli, cyrkwi a před sudnistwom ("Wulkopeticija Serbow").

1854

Přěnja wulka wupućowanska žołma Serbow do Texasa a do Awstralskeje; załoženje serbskich sydlišćow.

wokoło 1875

Wutworjenje "Młodoserbskeho hibanja" pod wjednistwom Arnošta Muki a Jakuba Barta-Ćišinskeho; sylniše wustupowanje napřećo narodnemu potłóčowanju w Němskim kralestwje a za sylniše wuwiće serbskeje kultury.

1877

Narodny epos "Nawoženja" wot Jakuba Barta-Ćišinskeho; wjeršk klasiskeho serbskeho basnistwa w 19. lětstotku.

1912

Załoženje Domowiny jako třěšny zwjazk 31 serbskich towarstwow.

1937

Zakaz Domowiny a cyłeho serbskeho kulturneho žiwjenja; wupokazowanje serbskich wučerjow a fararjow z Łužicy.

1945

Znowazałoženje Domowiny.

1948

"Zakoń k zawěsćenju prawow serbskeje ludnosće" w Sakskej.

1950

Knježerstwowe postajenje "Spěchowanje serbskeje ludoweje skupiny" w Braniborskej.

bis 1958

Załoženje mnohich serbskich statnych institucijow k spěchowanju narodneho-kulturneho žiwjenja.

1964

Noworjadowanje serbskeho šulstwa wjedźe k drastisce spadowacym ličbam wobdźělnikow serbskeje wučby.

1966

I. festiwal serbskeje kultury, kotremuž hač do lěta 1989 šešć dalšich slěduja.

1989

Serbska ludowa zhromadźizna woła k narodnemu dialogej a žada sej wot Domowiny zakładne nowowusměrjenje; znowawožiwjenje serbskeho towarstwoweho hibanja.

1992

Wustawy krajow Sakska a Braniborska garantuja Serbam swoje prawa.

1994

Braniborski krajny sejm wobzamknje "Zakoń k wuhotowanju prawow Serbow w kraju Braniborska", tak mjenowany "Serbski zakoń"; zwjazkowy sejm wotpokaza zapisanje wjazacych prawow a garantijow za Serbow a druhich mjenšinow w němskej wustawje.

1999

Sakski krajny sejm wobzamknje "Zakoń wo prawach Serbow w Swobodnym kraju Sakska", tak mjenowany "Sakski Serbski zakoń"; Załožba za Serbski lud bu samostatna.

Žórło: Peter Kunze, "Kurze Geschichte der Sorben", 2001

Impressum und Datenschutz | Impresum a šškit datow
Partnerojo: http://www.heldhaus.de | http://www.am-klosterwasser.de | http://www.krabatregion.de